 Nederlands
Hervormde Kerk in Middenbeemster
In
1612 was Leeghwater's grootse plan voltooid. De Beemster
viel droog. De bedijkers gaven God de eer en stelden in,
dat vanaf dit jaar op elke 30ste juli een dank of biddag
zou worden gehouden, de "Beemsterbiddag". Voor
de eredienst schonken ze vijf en zeventig morgen land om
op vijf plaatsen in de polder kerkgebouwen op te richten.
Meteen werden plannen ontwikkeld om in Middenbeenister te
gaan bouwen, waarmee in 1618 werd begonnen.
Als architect werd de beroemde Amsterdamse bouwmeester Hendrick de Keijser
aangetrokken; uitvoerder was de al niet minder bekende Cornelisz Danckerts.
De inwijding van de kerk had plaats in 1623 tijdens de Beemster Biddag.
Een jaar later werden bij de bouw van de toren echter ernstige verzakkingen
geconstateerd. Men besloot met plaatsen van de spits te wachten tot de
grond vaster was geworden.
In 1626 worden aan beide zijden van de toren twee kamers gebouwd: de
kamer aan de zuidzijde is bestemd voor de kerkelijke ambtsdragers, die
aan de noordzijde zal dienen als bergruimte voor de koster. Het wordt
een betegelde stovenkamer met schouw, waar kerkgangers die van ver komen,
zich in de winterperiode even kunnen warmen.
In 1661 is het dan zover dat de achtkantige spits op de toren kan worden
geplaatst. De eveneens vermaarde bouwmeester hiervan is Pieter Post.
Schenkingen
In 1670 laat de prins van Oranje in de kerk een glas in-lood gedenkraam
plaatsen; in 1692 schenken Joan van Reijgersberg en enige leden van
het kerkbestuur drie koperen kaarsenkronen, versierd met 9 wapenschilden.
In 1756 zijn het Mr. Jacob Ripperse van Hoolwerff en diens echtgenote,
Johanna Elisabeth van Brede hoff
die een fraaie zandloper cadeau doen: een uurglas met koperen standaard.
Aanleiding tot dit geschenk was de watersnood, die aan 20.000 inwoners
van Lissabon het leven kostte. Op het randschrift staat:
" Gelijk
het uurglas Is mensen hant
zo
schudt Gods Almacht zee en lant.
Dies elck hem roepe in ootmoet aen,
Behoedt ons, Heer, of wij vergaenl
1 november 1755, 18 februari 1756.
Het
tijdperk van ds. Wolff
De eerste dominee die zich van dit uurglas bedient is Adrianus Wolff.
Hij huwt in 1759 met Elisabeth Bekker. In de door het echtpaar bewoonde
pastorie ontplooit zich bij haar groot schrijftalent. Haar boek Sara
Burgerhart wordt tot op heden gelezen.
Ds. Wolff mocht het meemaken dat in 1784 het eerste orgel in deze kerk,
van de vermaarde orgelbouwer Strümfpler te Amsterdam, in gebruik
kon worden genomen.
 Franse
tijd
Het eigendomsrecht van toren en klok raakt de Hervormde gemeente kwijt
in 1798. De door de Bataafse Republiek ingestelde nieuwe staatsregeling
bepaalde dat de kerkelijke autoriteiten het eigendomsrecht moesten overdragen
aan de burgerlijke gemeente. Beemster kende tot deze tijd geen eigen
gemeentebestuur, maar viel onder het bestuur van het Waterschap. De nieuwe "municipalité" kreeg
als vergaderplaats de consistoriekamer aangewezen.
Verbouwingen
en veranderingen
In 1847 moest in verband met ruimtegebrek het inwendige van de kerk verbouwd
worden. De kansel werd verplaatst naar de zuidzijde en een nieuwe ingang
gemaakt aan de oostzijde.
De eikenhouten kansel werd betimmerd en de eikenhouten banken geschilderd
in de kleur van de galerij. Drie jaar later werden de gekleurde glas
in lood ramen aan de oostzijde vervangen door ramen met gewoon glas om
meer licht te krijgen. In 1865 werden de kaarsenkronen vervangen door
olielampen; het orgel werd in 1868 aanzienlijk vergroot en in 1896 door
IJ. v.d. Lippe geschilderd. Het werd dof en glad zwart, versierd met
goud. Maar men was nog niet tevreden. Binnen tien jaar, in 1908, werd
besloten een nieuw orgel te laten bouwen door de firma Van Dam in Leeuwarden.
Daarna heeft het bijna een halve eeuw geduurd voordat er weer wat aan
de kerk werd opgeknapt.
In
oude glorie hersteld
In 1949 verkeerde de kerk echter in zo'n slechte toestand dat niet meer
zonder levensgevaar gekerkt kon worden. In dat jaar namen vrijwilligers
het initiatief en  begonnen
alvast met het verwijderen van de verflaag van de eikenhouten banken
en het herstel van de kansel. Het voorbeeld werkte... Het sein voor de
restauratie werd gegeven en dit werk werd toevertrouwd aan architect
C.W. Royaards, die de kerk van binnen en van buiten weer in de oude staat
terugbracht. De galerij werd verwijderd en de kansel weer aan de oostzijde
teruggeplaatst. De Plattelands Vrouwen, afdeling Beemster schonk de fraaie
koperen kroon.
In 2004 wordt de Hervormde Kerk van Middenbeemster wederom ingrijpend
gerestaureerd. ---->
Bezienswaardigheden:
| 1. |
De
kerkeraadskamer, rechts van de ingang met de antieke
harmonicaluiken, die nog in veel huizen en boerderijen
in de Beemster dienst doen en de Lancaster gordijnen,
die naar een oud voorbeeld door de Hervormde Zusterkring
vervaardigd werden. |
| 2. |
De
stovenkamer links van de ingang met zijn fraai betegeld
muren en betegelde schouw. Hier werden en worden de
stoven bewaard die eertijds de voeten der kerkgangers
in wintertijd warm hielden. De met ijzer beslagen geldkist |
| 3. |
De
fraaie zandloper cadeau doen: een uurglas met koperen
standaard. Aanleiding tot dit geschenk was de watersnood,
die aan 20.000 inwoners van Lissabon het leven kostte. |
| 4 |
Verschillende
grafstenen waaronder de grafsteen van de familie Van
Oss in het middenpad en die van Tobias de Coene, dijkgraaf
aan de zuidzijde van het doophek, waar (met steeds meer
moeite) te lezen valt: "Hier leyt begraven het ende...
elepartyen van Tobias de Coene,
Dijkgraaf van Beemster" |
| 5. |
Marmeren
plaquette boven de kansel met Latijns lofdicht van Hugo
de Groot op Tobias de Coene, de eerste dijkgraaf van
de Beemster (1610 1618). In vertaling luiden de slotregels:
een burger overleed, wij bewenen u
want het vaderland zelf mag
geenen burger bewenen,
die een beter vaderland opriep |
6. |
De
balk boven de ramen met daarop de tekst:1623 sed interea
fugit irreparabile tempus 1959
(maar intussen vliedt onherstelbaar de tijd) |
| 7. |
De
gebrandschilderde ramen ter weerszijden van de kansel,
die vijfde en zesde Scheppingsdag illustreren, werden
vervaardigd door Hans Royaards. Het raam met de vogels
en de vissen werd geschonken door Het Waterschap "De
Beemster" en dat met de dieren en de mensen door
de Gemeente Beemster. Als onderschrift dienen twee verzen
van Joost van den Vondel. |
 Hervormde
Kapel in Zuid Oost Beemster
In 1951 werd aan het Verzetsplein in Z.O.Beemster de hervormde kapel
in gebruik genomen, met kerkzaal en lokaliteiten voor vergaderingen en
bijeenkomsten. Een eenvoudig en vriendelijk kerkje, dat naar een ontwerp
en onder toezicht van gemeente architect Bos tot stand kwam
Zie ook:
R.K.
Kerk St. Joannes de Dooper
Doopsgezinde
Vermaning in Noordbeemster
Omhoog
|
