|
De Blauwe
Morgenster (Tragopon porrofolius L.) is een plant, die in
me i
en juni in de Beemster rijkelijk bloeit. Dat is bijzonder,
want eigenlijk is het een zeldzame plant, die in Nederland
tot de beschermde soorten wordt gerekend. Over de geschiedenis
van De Blauwe Morgenster, of -zoals deze plant hier in de
volksmond ook wordt genoemd- Blauwe Boksbaard, het volgende:
.
Omdat Beemster
verheugd is over de aanwezigheid van deze bijzondere plant,
draagt de nieuwe basisschool in Middenbeemster zijn naam.
Overigens hebben alle drie openbare basisscholen in de Beemster
een plantkundige naam: 'De Bloeiende Perelaar' staat in ZuidoostBeemster
en 'De Bonte Klaver' in Noordbeemster. Oorspronkelijk heeft
de basisschool in Middenbeemster ook de naam Fluitekruid
gedragen, maar deze voormalige school is thans een van de
bijgebouwen van Instituut Breidablick.
Hoe
het gewas in de Beemster zijn entree maakte, verhaalt het
dagboek van de legendarische schoolmeester M. Porte. Hij
was een man met veel liefde voor de natuur. Net als zijn
grote voorbeeld, Jac.P.Thijsse trok hij er dagelijks op uit
om planten en vogels in het veld te bespieden. Thuis gekomen
noteerde hij alles wat hij had gehoord en gezien. Regelmatig
vermeldt Porte waar hij de blauwe morgenster aantrof, bij
voorbeeld in 1941 langs de Noordervaart in Schermer. Hij
verzamelde wat zaad en strooide dat langs de slootkant bij
de school aan de Rijperweg. Het jaar daarna kwamen daar inderdaad
de bloemen op.
Op 26 mei
1957 noteerde hij dat hij Blauwe Morgensterren langs de Purmerenderweg
tussen de Kerkeweg en de dijk had zien staan.
In 1962
moest hij tot zijn spijt constateren dat door de asfaltering
en verbreding van de Rijperweg de Morgensterren aan de zuidkant
van de sloot verdwenen waren. Op 12 juni 1965 vond hij ze
echter weer langs de Midden-, de Volger- en de Nekkerweg,
maar ook bij de "Vurige Staart" langs de Jaagweg
bij Ilpendam.
Misschien
had de blauw sterren-explosie wel iets te maken met de inspanning
van de Beemsterling Henk Tol, die zaden van de morgenster
omstreeks 1960 vanaf de toren van de kerk in Middenbeemster
door de wind heeft laten meevoeren.
Van oorsprong
is de blauwe morgenster afkomstig uit Zuid-Europa. De Romeinen
namen de plant mee op hun veldtochten omdat deze namelijk
als groente kon worden gebruikt. Het is een vrij hoge, maar
slappe stengel die zich het best thuis voelt tussen hoog
gras. De beesten in de wei blijken de sprietjes ook lekker
te vinden. Ze grazen er tenminste niet omheen, waardoor de
plant geen kans krijgt om tot bloei te komen. Langs
de wegbermen wordt meestal al gemaaid voordat er zaadbollen
gevormd zijn, zodat verspreiding ook moeilijk is. Als de
Morgenster echter de kans krijgt om te ontkiemen, blijkt
ze op de Beemster kleigrond uitstekend te gedijen. Is eenmaal
een wortelstok gevormd, dan vertoont deze zelfs de neiging
tot woekeren. Intussen zijn in heel wat tuinen in de Beemster
de Blauwe Morgensterren opgekomen, die in de maanden mei-juni
's ochtends tot ongeveer 12.00 uur volop staan te stralen.
John-go-to-bed
at noon
Is de Blauwe
Morgenster dus zeldzaam, na het middaguur valt hij ook bijna
niet meer te ontdekken in het hoge gras, omdat de bloemen
zich dan weer sluiten, vandaar de Engelse benaming 'John-go-to-bed
at noon'.
Wie morgensterren
rijkelijk wil zien bloeien moet in de bloeitijd: mei/juni
dus maar eens gaan kijken langs de Rijperweg tussen de N.Cromhoutlaan
en de voormalige basisschool. Daar steken ze hun blauw/paarse
kopjes boven het rozenperk uit. Maar dan wel vóór
de middag dus!
Omhoog
|