Startpagina
Beemster allerlei
Geschiedenis
Vogelvlucht
Ringdijkwandeling
Wandelroutes
Beemster in kaart
 

 

Blauwe Morgenster straalt in Middenbeemster
 

De Blauwe Morgenster (Tragopon porrofolius L.) is een plant, die in mei en juni in de Beemster rijkelijk bloeit. Dat is bijzonder, want eigenlijk is het een zeldzame plant, die in Nederland tot de beschermde soorten wordt gerekend. Over de geschiedenis van De Blauwe Morgenster, of -zoals deze plant hier in de volksmond ook wordt genoemd- Blauwe Boksbaard, het volgende: .

Omdat Beemster verheugd is over de aanwezigheid van deze bijzondere plant, draagt de nieuwe basisschool in Middenbeemster zijn naam. Overigens hebben alle drie openbare basisscholen in de Beemster een plantkundige naam: 'De Bloeiende Perelaar' staat in ZuidoostBeemster en 'De Bonte Klaver' in Noordbeemster. Oorspronkelijk heeft de basisschool in Middenbeemster ook de naam Fluitekruid gedragen, maar deze voormalige school is thans een van de bijgebouwen van Instituut Breidablick.

Hoe het gewas in de Beemster zijn entree maakte, verhaalt het dagboek van de legendarische schoolmeester M. Porte. Hij was een man met veel liefde voor de natuur. Net als zijn grote voorbeeld, Jac.P.Thijsse trok hij er dagelijks op uit om planten en vogels in het veld te bespieden. Thuis gekomen noteerde hij alles wat hij had gehoord en gezien. Regelmatig vermeldt Porte waar hij de blauwe morgenster aantrof, bij voorbeeld in 1941 langs de Noordervaart in Schermer. Hij verzamelde wat zaad en strooide dat langs de slootkant bij de school aan de Rijperweg. Het jaar daarna kwamen daar inderdaad de bloemen op.

Op 26 mei 1957 noteerde hij dat hij Blauwe Morgensterren langs de Purmerenderweg tussen de Kerkeweg en de dijk had zien staan.

In 1962 moest hij tot zijn spijt constateren dat door de asfaltering en verbreding van de Rijperweg de Morgensterren aan de zuidkant van de sloot verdwenen waren. Op 12 juni 1965 vond hij ze echter weer langs de Midden-, de Volger- en de Nekkerweg, maar ook bij de "Vurige Staart" langs de Jaagweg bij Ilpendam.

Misschien had de blauw sterren-explosie wel iets te maken met de inspanning van de Beemsterling Henk Tol, die zaden van de morgenster omstreeks 1960 vanaf de toren van de kerk in Middenbeemster door de wind heeft laten meevoeren.

Van oorsprong is de blauwe morgenster afkomstig uit Zuid-Europa. De Romeinen namen de plant mee op hun veldtochten omdat deze namelijk als groente kon worden gebruikt. Het is een vrij hoge, maar slappe stengel die zich het best thuis voelt tussen hoog gras. De beesten in de wei blijken de sprietjes ook lekker te vinden. Ze grazen er tenminste niet omheen, waardoor de plant geen kans krijgt om tot bloei te komen. Langs de wegbermen wordt meestal al gemaaid voordat er zaadbollen gevormd zijn, zodat verspreiding ook moeilijk is. Als de Morgenster echter de kans krijgt om te ontkiemen, blijkt ze op de Beemster kleigrond uitstekend te gedijen. Is eenmaal een wortelstok gevormd, dan vertoont deze zelfs de neiging tot woekeren. Intussen zijn in heel wat tuinen in de Beemster de Blauwe Morgensterren opgekomen, die in de maanden mei-juni 's ochtends tot ongeveer 12.00 uur volop staan te stralen.

John-go-to-bed at noon

Is de Blauwe Morgenster dus zeldzaam, na het middaguur valt hij ook bijna niet meer te ontdekken in het hoge gras, omdat de bloemen zich dan weer sluiten, vandaar de Engelse benaming 'John-go-to-bed at noon'.

Wie morgensterren rijkelijk wil zien bloeien moet in de bloeitijd: mei/juni dus maar eens gaan kijken langs de Rijperweg tussen de N.Cromhoutlaan en de voormalige basisschool. Daar steken ze hun blauw/paarse kopjes boven het rozenperk uit. Maar dan wel vóór de middag dus!

Omhoog